Familija Čordić Šefika-Cokija, prva u državi Washington

Home

Familija Čordić Šefika-Cokija, prva u državi Washington


Spustajuci se lagano drzavnom rutom 243 prema juznom dijelu drzave Washington, pratim tok velike  rijeke Kolumbia (Columbia) koja lagano talasa prema Pacifiku (Pacific Ocean). Nekoliko veliki hidroelektrana je ukrotilo I smirilo veliku  vodu, uz koju se razvijaju sela I  gradovi. Dvadesetak milja prije drzave Oregon, u veliku rijeku Kolumbia se ulijevaju dvije manje rijeke: sa istocnog dijela voda rijeke Snake dolazi cak iz Idaho drzave, a sa zapadne strane se ulijeva Yakima koja stize iz Yakima doline. U ovim predjelima ima mnogo plantaza raznog voca: jabuka, visnji, tresanja,  grozda, itd., a isto tako dobro uspijeva luk, krompir, spargla, ….Na obalama triju rijeka razvila su se tri grada – Richland, Pasco I Kenewick koji su sada povezani velikim betonskim mostovima preko kojih spartaju asvalti sirokih auto puteva, bulevara I drzavnih ruta, te prakticno to je sada jedan grad tzv. Tri city.  Ova tri grada sa okolinom imaju preko 400.000 stanovnika, a tajna ubrzanog razvoja ovog podrucja je sto su  uzvodno uz Kolumbiu kod Hanforda energetska postrojenja u kojima je zaposleno preko 15.ooo radnika. Tu su krajem drugog svjetskog rata napravljene cuvene atomske bombe koje su testirane 16.maja 1945.god.u pustinji New Meksiko. Americki Interim Commite je predlozio upotrebu atomskom oruzja, a 33.americki predsjednik Harry S.Truman (u I svjetskom ratu bio artiljerijski oficir) je naredio upotrebu I ovlastio generala Carl Spatza da sam izabere ciljeve. Uranijski eksplozivni uredaj sifriranog imena “Little boy” (“mali djecak”) je bacen 06.augusta 1945.god. na japanski grad Hirosimu, a tri dana kasnije (09.august 1945.god.) bacena je I druga plutonijska naprava implozijskog tipa pod sifriranim imenom “Fat Man” ( “debeli covjek”) na grad Nagasaki. Istoricari pisu da je ona trebala da se ispusti na japansku fabriku Mitsubishi, ali zbog nevremena piloti nisu bili sigurni da ce pogoditi cilj te su je prizemljili u grad Nagasaki. Rezultat ovih razorni eksplozija je preko dvijesta hiljada mrtvih I Japan (koji je davao otpor I poslije zvanicnog zavrsetka drugog svjetskog rata 09.maja 1945.god. I kapitulacije Njemacke) je posljednja neprijateljska drzava fasistickog rezima prinudena na kapitulaciju-15.august 1945. Amerikanci su do 1952.god. ostali u Japanu, a od tada pocinje ubrzani razvoj japanskog otocja. I nakon 62 godine ovo je nezaobilazna tema,  a krajem ljeta o.g. japanski ministar odbrane je podnio ostavku, zbog ostri kritika sto je javno rekao “…da je zbog spleta vojno politicki okolnosti Amerika bila u pravu kad je atomskim bombama prisilila japance na kapitulaciju 1945.god..”  Mozda je ministar I bio u pravu, ali nema vise ministarske fotelje.


Put u nepoznato, trbuhom za kruhom
U ovaj bogati Vasingtonski region i grad Richland, 17.decembra 1997.god. doselio se nas zemljak Cordic Sefik-poznatiji kao Coki (1954.), sa suprugom Nurom(1954), sinom Amilom (1978.)  I kcerkama Amila (1976)  I Alma (1981.), te je ovo vjerovatno prva porodica sa naseg podrucja koja je kao imigrant doselila u drzavu Washington. Inace, prvi je ovdje doselio (19.septembra 1996.god.) samac Kostic Suad (1972.) rodom iz Vrnograca, koji je stigao direktno iz kampa sa hrvatskog otoka Obunjan, Sibenik, a njegova sestra Mejrema (1979.) je doselila 17.augusta 1998.god. Roditelji su im u Bosni, Vrnograc. Krajiski emigranti, americki imigranti iz rodnog kraja su otisli u masovnom egzodusu Krajisnika tzv. autonomasa-zapadnobosanaca  07.augusta 1995.god. Poslije skoro jednogodisnjeg boravka u izbjeglickom logoru Kuplensko (gdje je u jesen 1995.god. umrla I sahranjena Sefikova I Refikova majka Saca u 71 godini zivota),  familija Cordic je 15.maja 1996.god. prebacena u IC Gasinci kod Dakova , Hrvatska. Tanke snitice kruha, dvije kobasice I litar mlijeka je bilo skromno dnevno sledovanje u kampu za prehranjivanje petoclane familije, te je Coki (bivsi direktor iz “Agrokomerca” Peradarstva) cesto odlazio kod hrvatski seljaka da radi oko kuca, svinjaca, na njivama, da bi dobio hrane ili komad robe za familiju. U tako zaradenim hlacama I sa 20 njemacki maraka u dzepu je izasao iz Gasinaca. Nakon 7 mjeseci provedeni u kampu I okolini,te prolaska useljenicke procedure, otisnuli su se na put u nepoznato – za Ameriku, trbuhom za kruhom I slobodom (16.decembra 1996.god).  Autobusom su otisli preko Zagreba na aerodrom u Bec, Austrija. U putu do Beca kupili su Cordici brus salame, kruha I po sokic, te tako potrosili onih jedini 20 marioli. U Becu na aerodromu su ih ispratili kumovi Cehici, donijeli im poklone ali ih zbog sigurnosne procedure nisu mogli ponijeti. Sjeli su u avion (sa  kesama IOM organizacije) I  preletjeli Pacificki ocean. Internacionalnim letom stigli su na novi kontinent prvo u grad Chicago na proputovanju za Richland, WA. U Chicagu su cekali presjedanje na drugi americki avion I iskoristili sansu da na aerodromu vide svoje dojucerasnje prijatelje iz rata I izbjeglistva koji su tu vec radili: Refik Causevic, Nurija Skenderovic, Suhbija Rizvic, Mirzet Causevic,Feho Cenanovic, ….

Coki bez prebijene pare u dzepu
Presjeli su na drugi avion I pravac na kraj Amerike, daleki zapad u drzavu Washington. Avion je sletio u Minneapolis, Minnesota da uzme putnike te produzio let. Leteci od Chicaga prema Minneapolisu stjuardesa je nudila, pitala dali tko zeli nesto popiti (bir-pivo, viski). I Coki misleci da je to besplatno (fri) rece da bi zelio pivo. Ona ga posluzi, on slatko popi. Dobro je sjelo kad je hladno, a on bas horan. Ali, nastadose problemi kad  trebade platiti pivo.  Nema Coki vise prebijene pare u dzepovima (jedini 20 maraka je potroseno do Beca), uzvrtio se, a stjuardesa ceka. Spasi ga amerikanac koji je primjetio da on nema novca, ne zna engleski, a vidi na kesama IOM (International organizacion for Migration=Medunarodna organizacija za useljenje) I uz osmijeh sazaljenja plati pivo koje je Coki popio. “Hvala mu lijepa gdje cuo I necuo, da mi ga je sresti dobro bih ga pocastio” kaze Coki. Sletjeli su u grad Seattle, a odatle ponovo malim avioncicem otisli za  Pasco, gdje ih je docekao Suad Kostic I jedna zenska Srpkinja prevodilac iz useljenicke organizacije. Odvezli su ih I smjestili u beziment-prizemlje kuce kod njihovih njima ne poznatih sponzora. Sponsor im je bila americka familija Mejron Brite I supruga Lisa (inzinjer I doktorica),  koju je nasla crkvena useljenicka organizacija I kojima su mnogo, mnogo zahvalni. Oni su im obezbedili privremeno stanovanje I hranu, engleski su ucili I pripremali se za za ukljucivanje u americki sistem zivota. Nisu imali pomoci socijalne niti bonova za hranu, te su sedamnaesti dan poceli raditi. Coki I sin Amel su poceli raditi 01.januara 1997.god. (poslije novogodisnjeg slavlja) kao peraci sudja u restoranu Red Lobster sa pocetnom satnicom 5 dolara I 15 centi. Supruga Nura I kcerka Amila su se zaposlile u martu 1997.god. u  hotelu kao cistacice, a najmlada kcerka Alma je krenula u srednju skolu, te radila par tajm (part time). Nedeljom su Coki I sin Amel znali cekati po sat I vise autobus koji tim danom ne vozi,  pa su morali 3-4 milje ici pjesice do posla po zimskom nevremenu. Sponzori su to hladno I ne zainteresirano posmatrali ne pomazuci im, odnosno zeljeli su da se sami nauce boriti kroz trnoviti I tezak zapadnjacki zivot. Nakon 37 dana boravka kod sponzora Cordici su uselili u svoj rentani stan, a u augustu 1998.god. su uzeli svoju prvu kucu u koju su presli zivjeti. Takav je bio pocetak zivota familije Cordic. Slican ili isti kao I kod hiljada krajiski familija pristiglih u Ameriku poslije famoznog gradanskog rata bivsih naroda drzave Jugoslavije (Slovenaca, Srba,  Hrvata, Muslimana, Albanaca, Crnogoraca, …).

Slijedi nastavak-II dio: “Od perača sudja, do prodavača Toyota automobila”

Izet Dizdarevic, izodizdar@aol.com

 

Objavio: Ned, 04/12/2011 - 17:41

Facebook komentari

Back to top