Čvrste veze kraljice Elizabete i Josipa Broza Tita: Pamtit će se dvije posjete koje su promijenile svijet

sa

Kraljica Elizabeta II., najdugovječniji britanski monarh, umrla je u četvrtak mirno u dobi od 96 godina u Balmoralu, saopštila je Buckinghamska palača. Palača je objavila njenu smrt u kratkom saopštenju, nakon čega slijedi 10 dana nacionalne žalosti i odavanje počasti njenom dugom životu i rekordnoj vladavini.

Elizabeta II i njen suprug princ Filip bili su gosti Josipa Broza Tita 1972, kada je predsjednik tadašnje SFRJ za njih priredio spektakularni doček. U sklopu manifestacije organizirane povodom dolaska kraljevskog para u Beograd bio je i obilazak Avale te spomenika Neznanom junaku.

Posjetila Zagreb i Dubrovnik

To je, inače, bila prva kraljičina posjeta jednoj komunističkoj zemlji na istoku Evrope, zbog čega je u pojedinim zapadnim medijima naišla na kritike. Inače, par je tada u Beogradu proveo dva dana, a zatim u sklopu ture po Jugoslaviji posjetio i Dubrovnik i Zagreb.

Tokom boravka u glavnom gradu SFRJ princ Filip je odlikovan Ordenom jugoslovenske velike zvezde, najvišim odlikovanjem tadašnje SFRJ koju je ustanovio Tito.

Titov prvi ‘izlet’ u zapadne zemlje

No i prvi posjet Tita zapadnoj zemlji bio je posjet kraljici Elizabeti. Ujedno, to je bio i prvi posjet komunističkog lidera Velikoj Britaniji. Školski brod Galeb prevezao je maršala Tita iz komunističke Jugoslavije – počinje tako izvještaj britanskih medija o posjeti Josipa Broza Tita Velikoj Britaniji 1953. godine.

Vođa bivše Jugoslavije došao je u London na poziv tadašnjeg ministra vanjskih poslova Anthonyja Edena, a sve se događalo u pozadini sukoba Tita i Staljina i izbacivanja Jugoslavije iz Komunističke internacionale (Kominterne) 1948. godine.

BBC je u to vrijeme javljao da Jugoslavija sve više ovisi o zapadnim državama, a da je najveći problem opskrba hranom i određeni tipovi oružja.

“Razgovori će se doticati i osporavane regije Trst koja je prošle godine (1952.) podijeljena između Ujedinjenih naroda i Jugoslavije”, javio je BBC. “Želim reći narodu Velike Britanije da stanovnike moje države trebaju smatrati iskrenim saveznicima zato što narodi nove Jugoslavije imaju iste ciljeve kao i narod Velike Britanije”, rekao je Tito mnoštvu okupljenom na obali Temze. Odbor za doček jugoslavenskom maršalu predvodio je Phillip, vojvoda od Edinburgha i suprug britanske kraljice, a uz njega su stajali premijer Winston Churchill i ministar Eden.