Sarajevo je tokom ovogodišnjeg ljeta imalo čak 47 dana s temperaturom zraka od najmanje 30 stepeni, što je gotovo četiri puta više u odnosu na klimatski referentni period od 1961. do 1990. godine.
Alarmantne podatke objavio je poznati bosanskohercegovački meteorolog Nedim Sladić, pozivajući se na analize Federalnog hidrometeorološkog zavoda Bosne i Hercegovine.
Podaci obuhvataju period od 1. juna do 31. augusta 2026. godine, odnosno cijelo klimatološko ljeto. Više vrelih dana zabilježeno je jedino 2024. godine, kada ih je u Sarajevu bilo čak 66.
Nekada bi se ovakvo ljeto čekalo hiljadama godina
Atribucijska analiza, urađena na osnovu podataka meteoroloških stanica i procjena globalnog zagrijavanja iz 20 klimatskih modela CMIP6, pokazala je koliko su klimatske promjene povećale vjerovatnoću ovako vrelog ljeta.
U predindustrijskoj klimi, koja obuhvata period od 1850. do 1900. godine, ljeto sa 47 ili više vrelih dana u Sarajevu pojavljivalo bi se u prosjeku jednom u više od 5.000 godina.
Procijenjeni raspon povratnog perioda kreće se od 585 do čak 166.268 godina, uz interval pouzdanosti od 95 posto.
U periodu od 2000. do 2025. godine, kada je prosječna temperatura na planeti bila približno jedan stepen viša nego u predindustrijsko doba, ovakvo ljeto pojavljivalo se otprilike jednom u pet godina. Procijenjeni povratni period kretao se između tri i devet godina.
Ekstremna ljeta postaju nova stvarnost
U današnjem svijetu, koji je približno 1,4 stepena topliji nego u predindustrijskom periodu, 47 ili više vrelih dana može se očekivati tokom približno 60 posto ljeta.
Prema analizi koju je objavio Sladić, procijenjeni raspon vjerovatnoće kreće se između 38 i 79 posto.
Ove rezultate potvrđuju i direktna mjerenja. Čak šest od posljednjih deset ljeta, odnosno u periodu od 2017. do 2026. godine, Sarajevo je imalo najmanje 47 vrelih dana.
Poređenja radi, u referentnom klimatskom periodu od 1961. do 1990. godine Sarajevo je tokom cijelog ljeta prosječno bilježilo samo 12 dana s temperaturom od najmanje 30 stepeni.
To znači da su ekstremno vrela ljeta, koja bi bez dosadašnjeg globalnog zagrijavanja bila gotovo nezamisliva, postala česta pojava u glavnom gradu Bosne i Hercegovine.
FOTO: FB
