REGION 30 Mar, 2026 - 07:33 / Uredio: Vedad G. / Comments

Moskva utočište vođi srpske grupe osumnjičene za incidente u Parizu i Berlinu

RSE

 

 

U istrazi srpskog pravosuđa Momčilo Gajić se sumnjiči da je bio jedan od organizatora niza rasističkih akcija usmjerenih prema jevrejskim i muslimanskim zajednicama u Parizu i Berlinu u proljeće i ljeto 2025. Višemjesečna istraga Radija Slobodna Evropa locirala ga je u Moskvi. 

Tamo je, u januaru 2026. bio u crkvi Svetog Petra i Pavla, predstavništvu Srpske pravoslavne crkve u Rusiji. Na fotografijama Gajić zauzima centralno mjesto u crkvenom obredu.

Uspio je da pobjegne i od francuske i od srpske policije, te nije bio među 11 članova grupe koji su u Srbiji uhapšeni krajem septembra iste godine u Srbiji.

Prema navodima presude Višeg suda u Smederevu Gajić je predvodio grupu iz Srbije koja je nerede izazivala po nalogu ruske obavještajne službe.

Presude opisuju četiri rasističke akcije u Francuskoj i Nemačkoj.

Grupa je, pored ostalog, odgovorna za polivanje zelene farbe na Muzej holokausta i tri sinagoge u Parizu, kao i za ostavljanje svinjskih glava ispred devet džamija u tom gradu.

U centru Berlina su, u blizini memorijalnog kompleksa posvećenog ubijenim Jevrejima, postavljali plastične skelete.

Cilj je, kako se navodi u presudama, bilo "raspirivanje verske i nacionalne netrpeljivosti", posebno između jevrejske i muslimanske zajednice, i "destabilizacija prilika" u Nemačkoj i Francuskoj.

Pored plaćenih troškova puta – iznajmljivanja vozila, kupovine autobuskih i avionskih karata i hotelskog smeštaja, pripadnicima grupe je obećano da će za svaki obavljeni "posao" dobiti novac – po petsto, hiljadu ili hiljadu i po evra.

Grupa je, kako se opisuje, organizovana od aprila do septembra 2025.

Predrag Petrović iz nevladinog Beogradskog centra za bezbednosnu politiku ističe da je cilj ruskih službi bio da izazovu nestabilnost u Evropi, kako bi "smanjila pritisak i podršku Ukrajini jer se Rusija poprilično zaglavila na ukrajinskom ratištu".

Trojica pripadnika grupe su priznala krivicu i u decembru 2025. su pred sudom u Smederevu osuđeni za špijunažu i izazivanje rasne diskriminacije.

Jedan od osuđenih Gajića opisuje kao organizatora nereda "usko povezanog sa ruskom službom", pokazuju sudski spisi u koje je RSE dobio uvid.

Momčilo Gajić (30) do sada nije osuđivan, ima prijavljeno prebivalište u Novom Sadu u Vojvodini, a poznat je i pod nadimkom "Kaluđer", pokazalo je istraživanje RSE.
 
Šta se zna o vođi grupe iz Srbije?
Momčilo Gajić kao učesnik obreda u Podvorju SPC u Moskvi, 27. januar 2026.
Prve informacije o Gajićevoj ulozi u incidentima u Parizu i Berlinu pojavile su se krajem septembra 2025. kada je MUP Srbije saopštio da je u velikoj akciji policije i Bezbednosno informativne agencije uhapšeno 11 osoba zbog sumnje da su izvršili krivična dela špijunaže i rasne i druge diskriminacije.

"Postoje osnovi sumnje da je M.G. koji se nalazi u bekstvu, postupajući po instrukcijama strane obaveštajne službe, na teritoriji Republike Srbije organizovao i obučavao grupu od 14 srpskih državljana koja je imala za cilj da na osnovu razlike u rasi, boji kože, verskoj pripadnosti, nacionalnosti i etničkom poreklu, na teritoriji Francuske i Nemačke, krši osnovna ljudska prava", saopštio je MUP 29. septembra.

Da li se za Gajićem traga nije poznato. Francusko tužilaštvo i MUP Srbije nisu odgovorili na upit RSE o raspisivanju poternice.

Više tužilaštvo u Smederevu kratko je navelo da još postupa po ovom predmetu.

"Predmet je i dalje nalazi u fazi istrage, u kojoj se preduzimaju razne procesne radnje, koje između ostalog obuhvataju i mere za obezbeđenje prisustva okrivljenih, kao i dokazne radnje u cilju utvrđivanja svih relevantnih činjenica", saopštilo je za RSE Tužilaštvo u Smederevu.

Dodalo je da "u interesu nesmetanog vođenja postupka" nije u mogućnost da iznosi dodatne informacije.
Šta Gajić radi u Moskvi?
Profilna fotografija Momčila Gajića na Telegramu koja je snimljena na Crvenom trgu u Moskvi
O Momčilu Gajiću u javno dostupnim podacima nema mnogo informacija.
Istražujući digitalne tragove, RSE je na osnovu starog Linkedin profila pronašao njegove kontakte.
Broj telefona koji je povezan na Telegram aplikaciju povezan je i sa profilnom fotografijom na kojoj se vidi Gajić kako telefonira.

Mesto na kojem se fotografisao RSE je geolocirao u Moskvi, gde Gajić sedi u blizini ulaza u jednu od najstarijih tržnica "GUM", okrenut prema Crvenom trgu. Iza njega se vide bašte sa cvećem koje se postavljaju za vreme održavanja festivala cveća u letnjim mesecima. Tačno vreme kada je fotografija nastala nije moguće precizno utvrditi.

Druga fotografija koju je RSE pronašao prikazuje Momčila Gajića u Crkvi svetog Petra i Pavla u Moskvi, koja je predstavništvo (podvorje) Srpske pravoslavne crkve (SPC) u Rusiji.

Fotografije je na svom sajtu 27. januara 2026. podelilo Podvorje SPC, kao i Episkop Stefan (Dragan) Šarić. Tada je održana liturgija povodom verskog praznika Sveti Sava, što je i slava crkve u Moskvi.

Momčilo Gajić u toku obreda lomljenja kolača, koji je deo običaja SPC, ima jednu od centralnih pozicija.

U pratećem tekstu, Podvorje SPC u Moskvi najavljuje Gajića kao kuma slave za sledeću, 2027. godinu. Kum je osoba koja, prema opisu sa sajta SPC-a, "preuzima čast da organizuje i pomogne obeležavanje hramovne slave".

U tekstu Podvorja SPC u Rusiji se navodi da je Gajić "iz Moskve".

Iż SPC nisu odgovorili na pitanje RSE da li su proveravali ko će biti organizator jedne od najvećih proslava u hramu u Rusiji i na koji način vrše izbor osobe za ovu poziciju.
Objava starešine Podvorjs SPC u Moskvi vladike Stefana na Instagramu od 27. januara 2026. na kojoj se vidi i Momčilo Gajić
Šta otkrivaju sudski spisi?
Po povratku u Srbiju, nakon incidenata u Parizu i Berlinu, uhapšeno je 11 članova grupe kojima je 1. oktobra 2025. određen pritvor.

Trojica članova grupe su priznali krivicu i pred Višim sudom u Smederevu su krajem decembra osuđeni na šest meseci do godinu i po dana kućnog zatvora.

Protiv ostalih pripadnika grupe se i dalje vodi istraga.

Nakon nekoliko iskaza policiji, krivicu su priznali Aleksandar Savić, Filip Petrović i Nemanja Ćevap.Pred Višim sudom u Smederevu su krajem decembra osuđeni na šest meseci do godinu i po dana kućnog zatvora.

Nisu odgovorili na upite RSE za razgovor.
Ko je uhapšen u Srbiji?

Osim tri lica koja su priznala krivicu, postupak se vodi još protiv osam osoba koji su uhapšeni u septembru 2025.

Osumnjičeni za špijunažu i rasnu diskriminaciju su i: Aleksandar Blekić, Nikola Stanojević, Nikola Žikić, Sara Paunović, Đorđe Pavlović, Nikola Delić i Aleksandar Milenković.

Velika Plana, sa oko 15.000 stanovnika, bila je mesto gde je ruska služba tokom 2025. regrutovala državljane Srbije za izazivanje nemira u Nemačkoj i Francuskoj.

U ovom gradiću u centralnoj Srbiji, na oko devedeset kilometara od Beograda, žive sva trojica osuđenih za špijunažu i rasnu diskriminaciju.

Oni su označeni kao "pripadnici grupe" koja je pomagala rad strane obaveštajne službe i podstrekavala mržnju, diskriminaciju i nasilje u Parizu i Berlinu. U presudama, međutim, nije precizirano koliko je tačno članova imala ova grupa.
Trojica članova grupe koji su priznali krivicu uglavnom su u iskazima negirali da su bili "potpuno svesni" šta je cilj incidenata.

Aleksandar Savić izjavio je da za Momčila Gajića zna jer je radio kao konobar u jednom restoranu u Beogradu koji je Gajić u nekom trenutku navodno vodio. U iskazu navodi da su se upoznali krajem aprila 2025. kada mu je Gajić dao novac za isplatu učesnika grupe.

Svedočio da je plaćao avionske karte, iznajmljivao automobile i davao novac za organizaciju akcija koje mu je Gajić uplaćivao unapred ili naknadno refundirao.

Kako se vidi iz sudskih presuda, članovi grupe su za "akcije" dobijali između 500 i 1.500 evra, a sve se odigravalo po instrukcijama Momčila Gajića.

"Znam da je Momčilov nadimak 'Kaluđer' i da je usko povezan sa ruskom službom. Ja ne znam da li je to obaveštajna služba Ruske Federacije, shvatio sam da mu je cilj destabilizacija političkih prilika u Evropi", rekao je u iskazu Filip Petrović, koji je priznao krivicu.

Kao drugi organizator grupe, u spisima predmeta se navodi NN lice sa nadimkom "Hanter".

Ovu osobu, prema sudskim spisima, niko od članova grupe nije video.

Aleksandar Savić je izjavio da je sa njim komunicirao samo putem audio veze.
Rekao je i da se veza prekinula kada su se prvi put čuli, što je Hanter, prema Savićevim rečima, prokomentarisao rečenicom - "često pucaju veze kad smo na prvoj liniji fronta".

"Po mojoj proceni Hanter se nalazi na ratištu u Ukrajini. Ja njemu nikada lik nisam video. Ja pretpostavljam da su on i 'Kaluđer' (Momčilo Gajić) najbolji prijatelji, saradnici", rekao je Savić u iskazu, prilikom priznanja krivice.

Dodao je i da Hanter "sigurno ima veze sa ruskom službom" i da bez njega "ne može ništa da se radi".
Veze sa Srpskom pravoslavnom crkvom
Momčilo Gajić kao kum slave u crkvi u Novom Sadu 2023. godine
Prema javno dostupnim podacima, može se videti da je Gajić i dve godine pre incidenata u Francuskoj i Nemačkoj bio jedan od važnih gostiju SPC-a, ovog puta u Srbiji.

Obilježavanje crkvene slave, na kojoj je Gajić bio kum, održano je 22. maja 2023. u Vaznesenjskom hramu u Novom Sadu, a liturgiju je predvodio jedan od najuticajnijih predstavnika SPC, episkop bački Irinej (Mirko) Bulović.

Momčilo Gajić je 2017. godine govorio o sebi u Youtube emisiji pod nazivom "Život gejmera" u kojoj je predstavljen kao zaposleni u jednoj kompaniji za i-gejming.
U toj emsiji, Gajić navodi da se u osmom razredu upoznao sa "drugarima iz kriminalnog miljea".

"Počeo sam da se bavim raznim stvarima, pod raznim stvarima podrazumevam sve osim narkotika (…). Nikad nisam osuđen, nikad nisam pao policiji zbog toga što sam odradio (…). Na mene je u novembru (2012.) na uglu Njegoševe ulice u Novom Sadu pucano, metak mi je prošao pored čela i tada sam shvatio da ću ili biti mrtav ili ću živeti", rekao je tada Gajić.

Emisija u kojoj je Gajić snimana je u dvorištu manastira Kovilj, u blizini Novog Sada. Gajić je tada naveo da je u manastitu boravio tokom 2012. i 2013. kako bi se "lečio od zavisnosti za gejmingom".

U tom manastiru SPC nalazi se crkvena zajednica "Zemlja živih" koja se, prema opisu sa njihovog sajta, bavi lečenjem bolesti zavisnosti kroz molitvu.
 
Svinjska glava ostavljena isped jedne džamije u Parizu, 9. septembra 2025.

Evropski parlament je još u izvještaju iz 2023. ocenio da Rusija koristi uticaj u Srbiji pokušavajući da destabilizuje i miješa se u pitanja susednih suverenih država.

Pre toga je američki Stejt department 2019. okarakterisao Srbiju, koja je kandidat za članstvo u Evropskoj uniji, kao državu sa "najpropustljivijim okruženjem" za ruski uticaj na Zapadnom Balkanu.

 

 

Izvor: RSE